گزارشی از ارتقاء وضعیت فلسطین از «ناظر غیرعضو» به «دولت ناظر غیرعضو»
تا امروز عصر که خبرهای خارجی را مرور کردم، یک مقالۀ Globe and Mail دربارۀ رأیگیری دیشب دربارۀ ارتقاء وضعیت فلسطین از «ناظر غیرعضو» به «دولت ناظر غیرعضو» بهترین مطلبی بود که دیدم. بخشهایی از آن را در ادامه بخوانید (فقط قسمتهای داخل گیومه نقلقول دقیق از مطلب هستند).
*****
هرچند سرنوشت این رأیگیری پیشاپیش مشخص بود، اما هدف از مخالفت آمریکا آن بود که چند دولت بزرگ را داخل جبهۀ خود کند و مشروعیت اخلاقی به مخالفت خود بدهد. دانیل کروتزر (استاد دانشگاه پرینستون و سفیر سابق آمریکا در اسرائیل) میگوید: «مخالفت با این قضیه به این صورت، ایدۀ بدی بود. در نهایت چیزی گیر ما نیامد. اروپا اساساً به آن سوی میدان رفته است.»
حتی برخی سیاستمداران اسرائیلی هم با این قضیه موافقاند. ایهود اولمرت (نخستوزیر سابق اسرائیل) گفت که این حرکت فلسطینیها با هدف نهایی «راهحلِ دو دولت» همخوان است و او دلیلی برای مخالفت نمیبیند. او گفت: «وقت آن رسیده که به نیروهای میانهرو در بین فلسطینیها دست یاری بدهیم و تشویقشان کنیم.»
مهمترین پیامد این اتفاق میتواند امکان فلسطین برای ورود به نهادهای بینالمللی خصوصاً «دادگاه بینالمللی کیفری» باشد. دیپلماتهای آمریکایی و بریتانیایی پیش از رأیگیری به دنبال آن بودند که فلسطینیها به آنها اطمینان دهند برای پیگیری اقدامات اسرائیل به این نهاد توسل نخواهند کرد. مشخص نیست که آیا مقامات فلسطینی چنین وعدهای دادهاند یا خیر.
آرون دیوید میلر (کارشناس امور خاورمیانه در مرکز ویلسون در واشنگتن و دیپلمات سابق و مشاور مذاکرات اعراب-اسراییل): «این [اتفاق] کلید در یک اتاق خالی است و اثبات میکند که آنچه در میدان مواجهه اتفاق میافتد است که اهمیت دارد. تلخترین طنز آنجاست که راکتهای حماس (و نه دیپلماسی محمودعباس) بود که مسئلۀ فلسطینیان را دوباره در دستورکار بینالمللی قرار داد.»
نتانیاهو در بیانیهای گفته است: «دنیا شاهد یک سخنرانی افتراءآمیز و کینهتوزانه، مملوّ از پروپاگاندای دروغ علیه ارتش اسرائیل و شهروندان اسرائیل بود. کسی که خواستار صلح باشد اینگونه حرف نمیزند... مسیر صلح میان اورشلیم و رامالله در مذاکرات مستقیم و بدون پیششرط است، نه در تصمیمات یکجانبۀ سازمان ملل متحد. فلسطینیها، با رفتن به سراغ سازمان ملل متحد، از توافقات خود با اسرائیل تخطی کردهاند و اسرائیل نیز به صورت مقتضی واکنش نشان خواهد داد.»
گزیدههای مهم سخنرانی محمود عباس پیش از رأیگیری در صحن سازمان ملل متحد، که تشویق حضار در میانۀ سخنرانی و در انتهای سخنرانی نیز تشویق ممتد (و تشویق ایستادۀ برخی) را به دنبال داشت:
«ما به اینجا نیامدهایم که از دولتی که سالها پیش تأسیس شده است سلب مشروعیت کنیم، که آن دولت، اسرائیل است؛ بلکه آمدهایم تا بر مشروعیت دولتی تأکید کنیم که اکنون باید به استقلال خود دست یابد، که این دولت، فلسطین است. نیامدهایم تا دشواریهای بیشتری بر سر راه فرآیند صلح قرار دهیم، فرآیندی که با سیاستهای اسرائیل کارش به ICU کشیده شده است؛ بلکه آمدهایم تا یک تلاش جدی نهایی برای دستیابی به صلح داشته باشیم. هدف ما، خاتمه بخشیدن به باقیماندۀ فرآیند صلح (که هدف و اعتبار خود را از دست داده است) نیست، بلکه هدف ما تلاش برای دمیدن حیات تازه به مذاکرات و ایجاد مبنایی محکم بر اساس مفاد مرجع قطعنامههای بینالمللی مربوطه است تا مذاکرات به موفقیت برسند.»
«ما به چیزی کمتر از استقلال دولت فلسطین، با اورشلیم شرقی به عنوان پایتخت، در تمام قلمرو فلسطین که در سال 1967 اشغال شده است، و زندگی صلحآمیز و امن در کنار دولت اسرائیل، و حل مسئلۀ آوارگان بر مبنای قطعنامۀ 194 به عنوان بخشی از طرح صلح اعراب، قانع نیستیم.»
«اما باید دوباره اینجا اخطار بدهیم: فرصت رو به زوال است و زمان به سرعت از دست میرود. رشتۀ صبر نازک میشود و امید پژمرده میشود.»
«هر صدایی که امروز از تلاش ما حمایت کند، ارزشمندترین صدای شهامت است، و هر دولتی که امروز از تقاضای فلسطین برای تبدیل شدن به دولت ناظر غیرعضو حمایت کند، بر حمایت اصولگرایانه و اخلاقی خود از آزادی و حقوق مردمان و قانون بینالمللی و صلح تأکید کرده است.»
